Tài liệu kỹ thuật
Đặc tính của khí gas hóa lỏng LPG
Cập nhật: 23/5/2026
LPG (viết tắt của Liquefied Petroleum Gas - Gas hóa lỏng) còn gọi là gas công nghiệp, gas dân dụng mà chúng ta vẫn dùng hàng ngày. Để sử dụng gas và vận hành các thiết bị dùng gas một cách an toàn và hiệu quả, bạn cần nắm rõ các đặc tính vật lý và hóa học cốt lõi sau đây của LPG:
1.Thành phần cấu tạo
· LPG là hỗn hợp hydrocacbon nhẹ, thành phần chính gồm Propane (C3H8) và Butane (C4H10).
· Tỷ lệ phối trộn giữa Propane và Butane sẽ thay đổi tùy theo tiêu chuẩn của từng quốc gia hoặc mục đích sử dụng (ví dụ: tỷ lệ phổ biến ở Việt Nam thường là 30:70 hoặc 50:50).
2. Trạng thái tồn tại và Áp suất thay đổi theo nhiệt độ
- Hóa lỏng ở áp suất vừa phải: Ở điều kiện nhiệt độ và áp suất khí quyển bình thường, LPG tồn tại ở dạng khí. Tuy nhiên, khi được nén vào bình ở một áp suất nhất định (khoảng 4÷7 bar), nó sẽ chuyển sang thể lỏng để dễ dàng lưu trữ và vận chuyển.
- Tỷ lệ giãn nở cực lớn: Khi chuyển từ thể lỏng sang thể hơi, LPG giãn nở tới 250 lần. Chính vì vậy, một bình gas lỏng nhỏ có thể chứa được một lượng thể tích khí rất lớn.
- Áp suất phụ thuộc vào nhiệt độ: Khi nhiệt độ môi trường tăng lên, áp suất trong bình gas cũng tăng lên rất nhanh. Đây là lý do các thiết bị như van điều áp phải có dải áp suất đầu vào (Pin) rộng, dao động từ 0,5 đến 11 bar để tự động xử lý sự biến động này.
3. Tính chất vật lý (màu sắc, mùi vị, tỷ trọng)
- Không màu, không mùi: Ở trạng thái nguyên bản, LPG hoàn toàn không có mùi và không có màu.
- Được pha trộn chất tạo mùi: Để đảm bảo an toàn, các nhà sản xuất bắt buộc phải pha trộn thêm một chất tạo mùi đặc trưng (thường là chất Mercaptan có mùi trứng thối hoặc mùi tỏi) để người dùng dễ dàng phát hiện bằng khứu giác khi có sự cố rò rỉ khí gas.
- Nặng hơn không khí: LPG ở thể khí có tỷ trọng nặng hơn không khí khoảng 1,5 đến 2 lần. Do đó, khi bị rò rỉ, gas không bay lên cao mà có xu hướng chìm xuống dưới, tích tụ ở các vùng trũng như sàn nhà, rãnh nước hoặc góc khuất.
- Nhẹ hơn nước: Ở thể lỏng, LPG lại nhẹ hơn nước.
4. Tính chất cháy và Giới hạn nổ
- Giới hạn cháy/nổ hẹp nhưng nguy hiểm: Giới hạn nổ của LPG trong không khí là khoảng 2% đến 9% theo thể tích. Nghĩa là chỉ cần một lượng gas rất nhỏ (chiếm 2% thể tích không gian phòng) gặp tia lửa điện là đã có thể gây nổ lớn.
- Nhiệt trị cao: LPG có hiệu suất tỏa nhiệt cực lớn. Khi cháy hoàn toàn, nó tạo ra ngọn lửa màu xanh, nhiệt lượng cao và không sinh ra khói, rất sạch và thân thiện với môi trường.
- Cần nhiều oxy khi cháy: Để đốt cháy hoàn toàn 1 đơn vị thể tích gas LPG cần khoảng 25-30 đơn vị thể tích không khí. Do đó, các phòng đặt hệ thống gas, bếp gas công nghiệp luôn cần sự thông thoáng.
- 📌 Lưu ý an toàn kỹ thuật: Do đặc tính LPG nặng hơn không khí và dễ tích tụ dưới sàn, khi lắp đặt các hệ thống gas và van điều áp, người ta thường lắp đặt cảm biến dò gas ở vị trí thấp (cách sàn nhà khoảng 20 - 30cm) chứ không lắp trên trần nhà như cảm biến khói thông thường.
